Patiënt > Wetenschappelijk onderzoek > Project doctoraat EL

Project 'doctoraat op proefschrift' van Dr. Emily Latacz: het identificeren van de histopathologische groeipatronen van levermetastasen met behulp van medische beeldvorming


Levermetastasen kunnen op twee manieren groeien. Enerzijds kunnen de kankercellen in de lever een reactie uitlokken die vergelijkbaar is met een helende wonde met de vorming van fibreus littekenweefsel met nieuwe bloedvaten (angiogenese) en ontsteking. We noemen dit groeipatroon 'desmoplastisch'. Anderzijds, en nog vaak over het hoofd gezien, kunnen kankercellen in de lever op een andere wijze profileren: het steunweefsel van de lever wordt bewaard en de kankercellen vervangen de hepatocyten. Bij deze groeiwijze ontbreken angiogenese, desmoplasie en ontsteking. We noemen dit groeipatroon 'vervangend'. Bijna alle levermetastasen van borstcarcinoom en meer dan de helft van de levermetastasen van dikke darmadenocarcinoom hebben dit niet-angiogene, vervangende groeipatroon. Dit zou een verklaring kunnen zijn voor het falen van behandeling gericht tegen VEGF (vaatendotheelcelgroeifactor) in patiënten met borstkanker in gevorderd stadium.

Medewerkers van Translationale Cancer Research Unit (TCRU) hebben kunnen aantonen dat patiënten met levermetastasen van het vervangende type een significant minder goede prognose hebben. Dit geldt voor verschillende tumortypes zoals dikke darmadenocarcinoom, borstcarcinoom, uveaal melanoom en melanoom van de huid en werd nog niet onderzocht in andere types van tumoren.

De histologische groeipatronen van levermetastasen worden door een patholoog-anatoom bepaald na resectie. Omwille van heterogeniteit binnen een metastase zijn biopsies ontoereikend. Om de klinische bruikbaarheid van de groeipatronen te verbeteren is er nood aan een niet-invasieve bepaling. Zo zou het therapeutisch beleid kunnen bepaald worden vooraleer een partiële leverresectie wordt uitgevoerd en zou een patiënt tijdens systemische behandeling kunnen worden opgevolgd. De overgang van een desmoplastisch naar een vervangende groeipatroon tijdens systemische behandeling lijkt inderdaad een vorm van verworven resistentie te zijn.

Emily Latacz zal trachten met behulp van medische beeldvorming (kernspintomografie en computertomografie) de groeipatronen van levermetastasen te identiciferen. Zij ontwikkelt een diermodel van levermetastasen met expressie van het vervangende en desmoplastische groeipatroon. Gestandaardiseerde beeldvorming en niet-gesuperviseerde dataverwerking moeten leiden tot een biomerker die kan getest worden in een klinische studie. Emily Latacz is een PhD-studente van de Universiteit Antwerpen. Het diermodel wordt ontwikkeld in samenwerking met onderzoekers van McGill University van Montreal te Canada. De beeldvorming van het diermodel zal gebeuren aan de Universiteit van Gent. De daaropvolgende klinische studie wordt voorbereid binnen het Liver Metastasis Research Network, een internationaal netwerk dat een tiental jaar geleden werd opgericht door medewerkers van TCRU met als doel onderzoekers te verenigen die zich hoofdzakelijk bezighouden met de studie van levermetastasen.

Referenties:

  • International consensus guidelines for scoring the histopathological growth patterns of liver metastases. van Dam PJ, van der Stok EP, Teuwen LA, Van den Eynden GG, Illemann M, Frentzas S, Majeed AW, Eefsen RL, Coebergh van den Braak RRJ, Lazaris A, Fernandez MC, Galjart B, Laerum OD, Rayes R, Grünhagen DJ, Van de Paer M, Sucaet Y, Mudhar HS, Schvimer M, Nyström H, Kockx M, Bird NC, Vidal-Vanaclocha F, Metrakos P, Simoneau E, Verhoef C, Dirix LY, Van Laere S, Gao ZH, Brodt P, Reynolds AR, Vermeulen PB.
    Br J Cancer. 2017 Nov 7;117(10):1427-1441. doi 10.1038/bjc2017.334.
     
  • Vessel co-option in cancer. Elizabeth A Kuczynski, Peter B Vermeulen, Francesco Pezzella, Robert S Kerbel, Andrew R Reynolds
    Nat Rev Clin Oncol, 2019 Feb 25. doi: 10.1038/s41571-019-0181-9.
     
  • Angiogenic desmoplastic histopathological growth pattern as a prognostic marker of good outcome in patients with colorectal liver metastases. Galjart B, Nierop PMH, van der Stok EP, Coebergh van den Braak RRJ, Höppener DJ, Daelemans S, Dirix LY, Verhoef C, Vermeulen PB, Grünhagen DJ.
    Angiogenesis 2019; May;22(2):355-368