Patiënt > Behandelingen > Medische oncologie > Wat is medische oncologie?

Wat is medische oncologie?


Medisch oncologen maken gebruik van medicijnen die de kwaadaardige cellen op verschillende essentiële celonderdelen aanvallen (meestal binden deze producten zich aan het genetisch materiaal van de cel, waardoor de celdeling geblokkeerd wordt en het kwaadaardig proces als het ware stilvalt).

Deze producten zijn echter niet specifiek gericht tegen kwaadaardige cellen alleen. Ook de gezonde cellen kunnen hinder ondervinden, waardoor er neveneffecten kunnen ontstaan zoals haaruitval, misselijkheid, braken en mondontsteking. Chemotherapie wordt doorgaans gegeven via infusen, doch verschillende chemotherapieën zijn ook in pilvorm beschikbaar, wat voor patiënten het voordeel heeft thuis de behandeling te kunnen verderzetten.

Nieuwere klassen van medicatie zijn meer gericht op abnormale eiwitten, hoofdzakelijk aanwezig in kwaadaardige cellen, en worden gerekend tot de biologische of doelgerichte therapieën. Belangrijkste producten hier zijn remmers van de bloedvataanmaak in tumoren (de zogenaamde angiogeneseremmers) en antistoffen of antilichamen gericht tegen eiwitten op de celmembraan van kwaadaardige cellen (bv. bij darmtumoren, borstkanker, lymfomen, ...). Deze nieuwere medicamenten geven een ander, doorgaans milder bijwerkingsprofiel dan de klassieke chemotherapeutica en worden tijdens toediening gemonitord door de medisch oncoloog.

Naast de chemotherapie wordt ook vaak gebruik gemaakt van antihormonale therapieën, vooral gebruikt bij de behandeling van borstkanker en prostaatkanker. Bij borstkanker wordt bij de diagnostiek nagegaan of het gezwel hormoongevoelig is of niet. Bij hormoongevoeligheid van het gezwel wordt interactie tussen de lichaamseigen hormonen (oestrogenen en progesteronen) en de hormoonreceptor op de tumor geblokkeerd door een antihormonale behandeling gedurende verschillende jaren.

In het kader van deze verschillende behandelingen besteedt de medisch oncoloog veel aandacht aan de opvang van neveneffecten van de hierboven vernoemde producten (met eventueel aanpassing van de dosis of soms uitstel van de behandeling).
Aanpak van symptomen veroorzaakt door het gezwel zelf, bijvoorbeeld pijnklachten door botuitzaaiingen, gebeurt met aangepaste pijnstilling. Soms is een pijnstillende bestraling nodig, waarbij wordt overlegd met de collega’s van radiotherapie. Er wordt voor de pijnstilling nauw samengewerkt met de pijnkliniek.

De efficiëntie van de verschillende therapieën wordt regelmatig nagegaan aan de hand van hoe patiënt zich voelt en door middel van herevaluaties via onderzoeken. Het continueren of aanpassen van de behandelingsstrategie wordt bekeken in functie van de resultaten hiervan.

Een niet te verwaarlozen aspect van de oncologische zorg is patiënten psychologisch te ondersteunen en op te vangen, vanaf diagnose van kanker tot en met de verschillende behandelingen door de tijd heen. Dit vergt een vertrouwensrelatie tussen de medisch oncoloog en patiënt.

De behandeling van een oncologische patiënt houdt een zeer nauwe samenwerking in met alle orgaanspecialiteiten, chirurgen, medisch technische diensten (laboratorium en beeldvorming), anatoompathologen en radiotherapeuten binnen een ziekenhuis. Dit gebeurt tijdens het multidisciplinaire overleg.

Tot slot legt de medische oncologie zich ook toe op de expertise en bekwaamheid in de ontwikkeling en de wetenschappelijke evaluatie van klinische proeven in de oncologie. Daarvoor is de medisch oncoloog tijdens zijn activiteit effectief betrokken in het opstellen van studieprotocollen, de uitwerking hiervan, alsmede in de analyse en in de evaluatie van deze klinische proeven. Hij blijft op de hoogte van de verschillende lopende studies om patiënten de mogelijkheid te bieden eraan deel te nemen en zo bij te dragen tot de ontwikkeling van de wetenschap op gebied van de oncologie.